Παρασκευή, 19 Μαΐου 2017

Ιστιαία-Αιδηψός:Το ταξίδι της ίασης

Μια λουτρόπολη που αναδύεται από την αχλή του μύθου των θερμών της πηγών. Μια χερσόνησος-πέρασμα στα .Λιχαδονήσια. Ονειρεμένες ακτές γύρω από το ιστορικό Αρτεμίσιο. Υγεία, ευεξία και χαλάρωση σε χορταστικές δόσεις στη Β. Εύβοια!





Μικρό Λιβάρι στα Κανατάδικα Ιστιαίας

«Τα αρχαιότερα εν Αιδηψώ Λουτρά, πηγαία αναβλύζοντα 80°C, τα μόνα αποτελεσματικά διά τας παθήσεις των αρθρώσεων», διαβάζεις σε σκονισμένα βιβλία. Ολος ο κόσμος, παλιός και νέος, περιστρέφεται γύρω από τις 80 και βάλε θερμές ιαματικές πηγές που κοχλάζουν στο υπέδαφος, βρίσκουν τρόπο να βγουν στην επιφάνεια από τα βάθη των 3.000 μ., ατμίζουν σε βράχια, σε αυλές, στη θάλασσα, σε κανάλια στην άκρη του δρόμου, σκεπάζουν σε ένα αχνό πέπλο μυστηρίου τη φημισμένη λουτρόπολη.

Από την αρχαιότητα της έμεινε η... ρετσινιά. Ο Ηφαιστος -μετά από παράκληση της Αθηνάς- χτύπησε με το θεϊκό του σφυρί τα έγκατα της γης ώστε ο Ηρακλής, ο προστατευόμενός της, να αναζωογονείται μετά από κάθε του άθλο. Τα «Ηρακλέους Θερμά», κατά τον Στράβωνα, υμνήθηκαν από τον Αριστοτέλη και τον Πλούταρχο, υπήρξαν γνωστά από τον 4ο π.Χ. αι. Το απόγειο της δόξας τους ορίζεται στα χρόνια της ρωμαϊκής κυριαρχίας.


http://content-mcdn.ethnos.gr/filesystem/images/20150605/low/pegasus_LARGE_t_242261_54515455.JPG
Η περήφανη «Νησιώτισσα» ορθώνεται καταμεσής Αγιόκαμπου και Ν. Πύργου

Ο Ρωμαίος στρατηγός Σύλλας θεραπεύεται από τη δερματική ασθένεια που τον ταλανίζει και το παράδειγμά του ακολουθούν -πλάι σε άλλους- οι αυτοκράτορες Αδριανός και Μάρκος Αυρήλιος. Η χρήση τους συνεχίζεται μέχρι τα πρώτα χρόνια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και καθώς συνδέεται με τις αμφιβόλου ηθικής ρωμαϊκές συνήθειες, με την επικράτηση του χριστιανισμού απαγορεύονται ως ειδωλολατρικά.

Στις αρχές του 19ου αιώνα ξεκινά η ανασυγκρότηση. Οι πρόσφυγες της Μικρασίας την μπολιάζουν πληθυσμιακά και το 1897 χτίζεται το πρώτο, το παλαιότερο και μεγαλοπρεπέστερο ξενοδοχείο με τον τίτλο «Θέρμαι Σύλλα», το έως σήμερα λαμπρότερο στολίδι των λουτρών που πρωτοστατεί στην άκρη της προκυμαίας.

Το 1901 το συντροφεύει το «Ηράκλειο», το ακολουθούν κατά πόδας το «Στάδιον», η «Κασταλία», η «Αίγλη», η «Αύρα», το ξενοδοχείο «Αι Πηγαί», η «Ιστιαία» και ένα σωρό υπερσύγχρονα για την εποχή περικαλλή κτίσματα.

Στη βορινή γειτονιά «Πλατάνια» ο ορμητικός καταρράκτης ιαματικών νερών πλάθει ένα μοναδικό θέαμα. Η μικρή συνοικία διανθίζεται με εστιατόρια και καταλύματα ενώ στα πόδια της κυλά ο Θερμοπόταμος πριν ενωθεί με τη θάλασσα.

Μ’ αυτά και μ’ εκείνα οι θερμές πηγές μετά τον Μεσοπόλεμο μεσουρανούν, γίνονται πόλος έλξης χιλιάδων επισκεπτών από κάθε γωνιά της Γης. Η αφρόκρεμα της πολιτικής σκηνής, της τέχνης και του πλούτου καθιστά την Αιδηψό διεθνές κέντρο τουρισμού, τη βάζει στον παγκόσμιο χάρτη. Ο Ωνάσης, η Μαρία Κάλλας, ο Τσόρτσιλ, η Γκρέτα Γκάρμπο, ο Ομάρ Σαρίφ απογειώνουν τη φήμη της.


http://content-mcdn.ethnos.gr/filesystem/images/20150605/low/pegasus_LARGE_t_242261_54515442.JPG
Η Μονή Αγίου Γεωργίου Ηλίων φωλιάζει στο όρος Τελέθριο

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, η Μαρίκα Κοτοπούλη, ο Κωστής Παλαμάς γράφονται στις λίστες των ευρωπαϊκού τύπου ξενοδοχείων που τη στολίζουν, πλάι στα ονόματα των κοινών θνητών που ταξιδεύουν με ατμόπλοια για να την επισκεφθούν.

Ο κόλπος γεμίζει με λέμβους οι οποίες παραλαμβάνουν τους επιβάτες και τους αποβιβάζουν στις αποβάθρες. Χρησιμοποιούνται μέρα- νύχτα για εκδρομές στις γύρω παραλίες, στα κοντινά κι από τότε αγαπημένα Γιάλτρα (από τις λέξεις υγεία και λουτρά), συστήνουν άπαντες την εξωτική χερσόνησο της Λιχάδας.

Κάπως έτσι ακόμα και σήμερα, τα παλιά κτίρια αναδύονται μέσα απ’ το παραμύθι που τα τυλίγει. Το ερημωμένο Ηράκλειο ορθώνεται ως κόκκινος φύλακας της βραχώδους ακτής. Τα χρώματα της ώχρας πρωτοστατούν στα ανενεργά νεοκλασικά που στέκουν βουβά, κόντρα σε βλέμματα θαυμασμού ή αποδοκιμασίας, κόντρα στον χρόνο.

Η φοινικοστολισμένη προβλήτα του Θέρμαι Σύλλα ορίζει τα βήματα και ο μυτερός πύργος του με έναν ανεξήγητο τρόπο μπαίνει στο καρέ σε κάθε φωτογραφία.


Βουτιά στο σήμερα

Οι παλιές καραβάνες ξεχωρίζουν δίχως κόπο ανάμεσα στα νεότερα προσόντα της. Το «Κύμα», ό,τι υπέροχο απέμεινε απ’ την πλωτή εξέδρα του ιστορικού καφενείου που ήταν συνώνυμο με τα ηλιοβασιλέματα στον Ευβοϊκό, το παλιό ταχυδρομείο, το πρώην υδροθεραπευτήριο των Αγίων Αναργύρων (έργο του Τσίλερ) δίπλα από το σύγχρονο κτίριο του ΕΟΤ.




Το πιο διάσημο εν Αιδηψώ ρωμαϊκό λουτρό: η σπηλιά του Σύλλα


Στα ενδότερα του δημοφιλούς από όλες τις ηλικίες δημοτικού θερμαλιστικού κέντρου φυλάσσεται τμήμα της αρχαιολογικής συλλογής Αιδηψού. Ακριβώς πίσω του τοποθετείται η σπηλιά του Σύλλα, την οποία προλογίζουν δύο βάθρα αγαλμάτων με σκαλισμένες επιγραφές προς τιμήν Ρωμαίων αυτοκρατόρων (το δεύτερο από τα ρωμαϊκής εποχής λουτρά που σώζεται, φυλάσσεται στο προαύλιο του Θέρμαι Σύλλα).

Και ουσιαστικά τα πάντα ρει στην Αιδηψό, εκτός από τον καταρράκτη του Θερμοποτάμου. Οι δεκάδες πηγές των θειούχων υδάτων από τα ηφαιστειογενή σπλάχνα της καταλήγουν στα ενδότερα ξενοδοχείων-spa, στη δημοτική πλαζ, ακόμα και μες στη θάλασσα.

 http://content-mcdn.ethnos.gr/filesystem/images/20150605/low/pegasus_LARGE_t_242261_54515450.JPG
Το νησάκι του Αγίου Νικολάου στα Ελληνικά


Οι διάσημοι βράχοι της κοσμοπολίτικης ακτής σμιλεύονται απ’ το πέρασμά τους, σχηματίζουν παντοτινούς καταρράκτες, απελευθερώνουν τα πολύτιμα συστατικά τους στους ευτυχείς λουόμενους, μπλέκουν στην αλμύρα.


Τα ψαροχώρια του ονείρου

Οι αναπάντεχες συναντήσεις συνεχίζονται στη σκιά του όρους Τελέθριο. Ο επίφοβος δρόμος μέχρι τα Ηλια (επιρρεπής εδώ και χρόνια στις κατολισθήσεις) οδηγεί στην ομώνυμη παραλία και βορειότερα στη γυναικεία Μονή του Αγίου Γεωργίου του 13ου αι. Στην αντίθετη πλευρά βρίσκει την οργανωμένη ακτή του Αγ. Νικολάου, τα ακύμαντα νερά της Ροδοδάφνης, τον μικρό παράδεισο της Βλύχας που βαθαίνει απότομα.

Η ημισέληνος του κόλπου της Αιδηψού «ανοίγει» στη χερσόνησο της Λιχάδας, τον νησιώτικο κόσμο που συνορεύει με τις «Σεϊχέλες της Ελλάδας» - τα θαυμαστά Λιχαδονήσια. Συμμετέχεις μαζί τους σε ένα καρτποσταλικό σκηνικό: πεύκα, απάνεμα ακρογιάλια, καΐκια και ένα συνονθύλευμα ντόπιων και ξένων που από επιλογή έστησαν εδώ το παραμύθι τους.

Τα Γιάλτρα κρύβουν στον κόρφο τους την παραλία Μύλος και τον Αγιο Γεώργιο Γιάλτρων, έναν μικρό οικισμό πάνω στο κύμα. Ποιο κύμα; Περισσότερο λιμνοθάλασσα θυμίζει η ασάλευτη αγκάλη! Το Γρεγολίμανο αποτελεί την πιο φαντασμαγορική έκφανση της ηρεμίας και μοιράζεται τις χάρες του με τους ένοικους του φημισμένου Club Mediterranee.

Απ’ το ακόλουθο ψαροχώρι Αγιο Γεώργιο δένεις στον Κάβο και με θέα στο ακρωτήριο Κήναιο αγναντεύεις τα νησιά του Λίχα. Σε 7-15 τα υπολογίζουν οι γνώστες και όλα προήλθαν σύμφωνα με τη μυθολογία από τον Ηρακλή.



Η θερμότερη από τις πολλές πηγές της Αιδηψού κοχλάζει στους ογδοντα... φεύγα βαθμούς Κελσίου

Ο έρωτάς του με την Ιόλη αποκαλύφθηκε από τη σύζυγό του Δηιάνειρα η οποία του έστειλε, μέσω του υπηρέτη του, Λίχα, το δηλητηριασμένο με το αίμα του Κένταυρου Νέσσου χιτώνα, για να τον εκδικηθεί. Ο ημίθεος, τρελός απ’ τους πόνους, έπιασε τον άτυχο αγγελιαφόρο και τον εκσφενδόνισε στη θάλασσα. Εκείνος διαλύθηκε σε κομμάτια κι ο Ποσειδώνας τον μεταμόρφωσε στα Λιχαδονήσια...

Μάιο με αρχές Οκτώβρη επιβιβά-ζεσαι στα βαρκάκια απ’ τον Κάβο ή τα Καμένα Βούρλα έως το γαλαζοπράσινο σύμπλεγμα – στην πραγματικότητα προϊόν ηφαιστειακών σχηματισμών. Η Μανόλια είναι το μεγαλύτερο, διαθέτει beach bar, ενώ το ναυάγιο στα δυτικά του, αποτελεί κλασική στάση.


Ο Αγιος Γεώργιος είναι μέγα ψαροχώρι

Στην επόμενη μεγαλύτερη νήσο Στρογγυλή, σώζονται ερείπια μονής του 12ου αι. και ένας φάρος. Φάρο θα δεις και στη στεριά της Λιχάδας αν ακολουθήσεις τον χωματόδρομο· τον πέτρινο φύλακα της Βασιλίνας. Κι αν ανέβεις στον Προφήτη Ηλία από τους δαιδαλώδεις χωματόδρομους θα αποτυπώσεις το ημικυκλικό πανόραμα στον ήμερο κόλπο των Γιάλτρων.

Αλλιώς, μέσω Αγιόκαμπου και Ν. Πύργου θα βάλεις πλώρη για μια άλλη «νησιώτισσα», την ομώνυμη βραχονησίδα που έχει επάνω της ερείπια πύργου, φράγκικης εκκλησίας ή μύλου. Τι απ’ όλα ο χρόνος δεν θα δείξει...



Δημιούργημα του Τσίλερ το κομψότατο παλιό υδροθεραπευτήριο

Ξεκάθαρα πάντως τα πράγματα στην προκυμαία των Ωρεών: «ταύρος εκ μαρμάρου εις στάσιν επιθέσεως εξ επιτύμβιου μνημείου του 4ου π.Χ. αι.» πάει και τελείωσε. Ο περίφημος ταύρος Ωρεών «ψαρεύτηκε» στην παραλία το 1965 και εκτίθεται σε κοινή θέα σε γυάλινη προθήκη. Λίγο παραπάνω, στους Ανω Ωρεούς, μακριά από τα βλέμματα, τα ερείπια βυζαντινού κάστρου είναι πιο χαμηλών τόνων...

Από ‘δώ και στο εξής στον ορίζοντα αντικρίζεις το Νότιο Πήλιο, το Τρίκερι να αγναντεύει τα «μοιρασμένα» θαλάσσια περάσματα. Απέναντί του η Ιστιαία με τα Κανατάδικα και την παραλία Τσοκαΐτη φημίζονται για τους «αδελφούς» υδροβιότοπους Μικρό και Μεγάλο Λιβάρι, ενταγμένους στο δίκτυο Natura.

Το «Ηράκλειον», ο κόκκινος φύλακας του κόλπου της Αιδηψού

Μέσω Αρτεμισίου συνδέεσαι με τις Γούβες οπότε υποκλίνεσαι στον καλοδιατηρημένο κυλινδρικό τούρκικο πύργο όπου έζησε τα νεανικά του χρόνια ο ποιητής Γ. Δροσίνης.

Κι έπειτα πιάνεις τα ανατολικά παράλια· στρώνεις πετσέτα στα Ελληνικά με το νησάκι του Αγίου Νικόλαου, γνωρίζεις το φημισμένο Ψαροπούλι, καταλήγεις στα Βασιλικά.

Το όνομα προήλθε από τα περίφημα «βασιλικά καράβια» του Ξέρξη που παρακολουθούσαν απ’ τον προφυλαγμένο όρμο τη Ναυμαχία του Αρτεμισίου.

Η θαλάσσια περιοχή είναι διάσημη όχι μόνο για τη θρυλική (ισόπαλη) μάχη που έλαβε χώρα κατά τη δεύτερη περσική εισβολή, αλλά και για τα δύο χάλκινα αριστουργήματα του Δία (ή του Ποσειδώνα) και του Μικρού Ιππέα που ανασύρθηκαν από τα βάθη της (και πήραν τη θέση τους στα ενδότερα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου).

Και κάπου εδώ, στην ανοιχτή θάλασσα, σε απόσταση... αφής απ’ τη Σκιάθο και τη Σκόπελο, ξέρεις πως πιο ψηλά στην Εύβοια δεν πάει. Τι όμως κι αν είσαι στο βορειότερο κομμάτι της;

Η Αιδηψός συνδέεται με φέρυ με την ηπειρωτική χώρα μέσω Αρκίτσας. Ο Αγιόκαμπος μέσω Γλύφας. Ολα υπολογισμένα στην εντέλεια. Ευεργετικά λουτρά, βαρκάδες κι αρχαία ναυάγια. Δύο ώρες και έφτασες!


Κείμενο: Ηλέκτρα Φατούρου
Φωτογραφίες: Ηρακλής Μήλας
ΕΘΝΟΣ