Τρίτη, 24 Ιανουαρίου 2017

Το Μέγαρο και ο Δημήτριος Μάξιμος

Μέγαρο Μαξίμου
Περιοχή: οδός Ηρώδου Αττικού 19
Έτος: 1924
Περιγραφή:
Το Μέγαρο Μαξίμου οικοδομήθηκε το 1924, βάσει σχεδίων του αρχιτέκτονα Αναστάσιου Χέλμη, απόφοιτου της Ecole Speciale του Παρισιού. Ανήκε στον Δημήτριο Μάξιμο (1873-1955), οικονομολόγο, διοικητή της Εθνικής Τραπέζης (1920-1922), γερουσιαστή
(1933-1935) και εξωκοινοβουλευτικό πρωθυπουργό κυβέρνησης συνασπισμού (1947). Μετά τον θάνατό του περιήλθε στο Ελληνικό Δημόσιο και μεταξύ των ετών 1968-1972 στέγασε τον στρατηγό Γεώργιο Ζωιτάκη, στον οποίο το δικτατορικό καθεστώς είχε αναθέσει την αντιβασιλεία, μετά τη φυγή του Κωνσταντίνου. Μεταπολιτευτικά λειτούργησε ως ξενώνας υψηλών φιλοξενουμένων και από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 άρχισε να χρησιμοποιείται, στην αρχή περιστασιακά και από την δεκαετία του 1990 συστηματικά, ως έδρα του εκάστοτε πρωθυπουργού.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία:
Κ. Η. Μπίρης, Αι Αθήναι από του 19ου εις τον 20ον αιώνα, Αθήνα 1η έκδ. 1966, 3η έκδ. 1996.

Αρχαιολογία της πόλης των Αθηνών
Αρχείο Νεότερων Μνημείων


Δημήτριος Μάξιμος

Ο Δημήτριος Μάξιμος (1873 - 16 Οκτωβρίου 1955) ήταν Έλληνας οικονομολόγος, τραπεζίτης και πολιτικός.
Γεννήθηκε στην Πάτρα το 1873 και ήταν γιος του Επαμεινώνδα Μάξιμου, εμπόρου, και της Ασπασίας Λόντου. Από την πλευρά του πατέρα του καταγόταν από παλαιά οικογένεια της Χίου, ενώ από την πλευρά της μητέρας του καταγόταν από την οικογένεια Λόντου και ήταν εγγονός του Ανδρέα Χ. Λόντου, δημάρχου Πατρέων και προέδρου της Βουλής. Ήταν πρώτος εξάδελφος των Δημητρίου Λόντου, βουλευτή και υπουργού και Γεωργίου Στρέιτ, νομομαθή και υπουργού. Τελείωσε τις γυμνασιακές σπουδές του στο Β' Γυμνάσιο Πατρών και στη συνέχεια σπούδασε νομικά και οικονομικές επιστήμες στην Αθήνα και το Παρίσι. Από το 1891, σε πολύ νεαρή ηλικία, ξεκίνησε τραπεζική σταδιοδρομία. Το 1903 ανέλαβε τη διεύθυνση του υποκαταστήματος της Εθνικής Τράπεζας Πατρών και κατόπιν προήχθη στη θέση του διευθυντή του Κεντρικού Καταστήματος Αθηνών. Το 1914 έγινε υποδιοικητής της Τράπεζας, ενώ διετέλεσε διοικητής της την περίοδο 1921 - 1922. Στα τέλη του 1922, μετά την επανάσταση Πλαστήρα - Γονατά, παραιτήθηκε και έφυγε με τη σύζυγό του στη Φλωρεντία, φοβούμενος αντίποινα από τους βενιζελικούς.

Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1927 και ανέλαβε οικονομικός σύμβουλος του Λαϊκού Κόμματος του Παναγή Τσαλδάρη. Το 1933 εξελέγη βουλευτής του ίδιου κόμματος και αμέσως μετά αριστίνδην γερουσιαστής. Διετέλεσε υπουργός Εξωτερικών την περίοδο 1933 - 1935. Επί υπουργίας του υπεγράφη το Σύμφωνο της Διαβαλκανικής Συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας, Τουρκίας, Γιουγκοσλαβίας και Ρουμανίας.

Κατά τη δίκη των δοσιλόγων κατέθεσε για τους κατηγορούμενους: «Κατ' αρχάς ενόμιζον ότι δεν έπρεπε να σχηματισθή Κυβέρνησις Κατοχής, όταν όμως είδον ότι οι Γερμανοί επέπεσαν ως όρνεα εις την Ελλάδα, επείσθην ότι εάν δεν εσχηματίζετο Κυβέρνησις, θα αφιέμεθα εις ουχί ισχυράς χείρας, διότι επρόκειτο να ανατεθή η διοίκησις εις υπαλληλίσκους, καθ' όσον οι ανώτεροι υπάλληλοι δεν θα εδέχοντο να αναλάβουν την Διοίκησιν και είπα τότε εις τον κ. Ράλλην ότι καλόν θα ήτο να δεχθή τον σχηματισμόν Κυβερνήσεως. Όλοι οι αποτελούντες τας Κυβερνήσεως κατέβαλον εξαιρετικάς προσπάθειας να εξυπηρετήσουν τον Λαόν και να βοηθήσουν τους συμπολίτας των» και περαιτέρω «επαναλαμβάνω ότι όλοι επί Κατοχής εκυβέρνησαν τον τόπο από λόγους πατριωτικούς»

Το 1947 ανέλαβε εξωκοινοβουλευτικός πρωθυπουργός σε κυβέρνηση συνασπισμού από 24 Ιανουαρίου έως 29 Αυγούστου. Κατόπιν αποσύρθηκε και έζησε ως απλός ιδιώτης. Το 1952 το ελληνικό Δημόσιο ζήτησε να αγοράσει την κατοικία του Δημητρίου Μαξίμου, η οποία βρισκόταν επί της οδού Ηρώδου Αττικού 19. Συνεστήθη επιτροπή, η οποία εκτίμησε την αξία του Μεγάρου Μαξίμου σε 11 δισεκατομμύρια δραχμές. Ο ίδιος δήλωσε ότι αποδέχεται να πουλήσει την οικία του στο Δημόσιο στο μισό περίπου της εκτίμησης της επιτροπής, στα 5,75 δισεκατομμύρια δραχμές. Επι­πλέον δε, προσέφερε στο Κράτος όλη την επίπλωση της κατοικίας του, καθώς και τους πίνακες που βρίσκονταν σε αυτή, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως «Κυβερνητικόν Μέγαρον» και για τη φιλο­ξενία ξένων υψηλών προσώπων. Από το 1982 το «Μέγαρο Μαξίμου» χρησιμοποιείται ως επίσημη κατοικία και γραφείο του εκάστοτε πρωθυπουργού.

Απεβίωσε το 1955. Ανηψιός του ήταν ο μετέπειτα υπουργός Γεώργιος Οικονομόπουλος.

Wikipedia

http://www.eie.gr/archaeologia/gr/layout/images/mnimeia/zoom/MAXIMOY1950.jpg

 http://www.eie.gr/archaeologia/gr/layout/images/mnimeia/zoom/KK7865.jpg

 

Το φάντασμα του μεγάρου Μαξίμου

Μεγαλόσχημος οικονομικός παράγων ο Πατρινός Δημήτριος Μάξιμος υπήρξε προπολεμικά διοικητής της Εθνικής Τραπέζης, βουλευτής, γερουσιαστής και υπουργός του Λαϊκού Κόμματος. Μεσούντος του Εμφυλίου διετέλεσε ένα φεγγάρι -24 Ιανουαρίου έως 29 Αυγούστου 1947- πρωθυπουργός κυβέρνησης συνασπισμού της Δεξιάς και του Κέντρου. Για πρώτη φορά τότε η οικία του, επί της Ηρώδου Αττικού 19, λειτούργησε ως πρωθυπουργικό γραφείο.

Αποσύρθηκε κατόπιν και ιδιώτευσε μέχρι τον θάνατό του, σαν σήμερα στα 1955. Προηγουμένως το Δημόσιο ενδιαφέρθηκε να αγοράσει το ως άνω ενδιαίτημα προκειμένου να το χρησιμοποιήσει για τη φιλοξενία υψηλών ξένων. Εκτιμήθηκε από ειδικούς 11 δισ. δραχμές. Ο Μάξιμος δέχτηκε να πάρει τα μισά δωρίζοντας επιπροσθέτως την πανάκριβη επίπλωση, τους πίνακες και τα γλυπτά.

Ξιπασμένος ο ζάμπλουτος τραπεζίτης, θέλησε να γειτονέψει με βασιλιάδες. Αγόρασε οικόπεδο το 1924 δίπλα στο παλάτι –το σημερινό προεδρικό μέγαρο- και ανέθεσε στον αρχιτέκτονα Αναστάσιο Χέλμη την ανέγερση του δικού του ανακτόρου. Μαθητής του κορυφαίου Αναστάση Μεταξά, ο Χέλμης κατασκεύασε τον φέροντα οργανισμό με ένα πρωτοποριακό για την εποχή υλικό· το οπλισμένο σκυρόδεμα. Διατήρησε, ωστόσο, τα πρότυπα της γερμανικής αστικής κατοικίας των αρχών του 1900 και τις κλίμακες του Μεσοπολέμου.

Ιωνικού ρυθμού κίονες λαμπρύνουν την πρόσοψη. Οι δύστροποι γείτονες απαγόρευσαν την επέκταση του κτιρίου καθ’ ύψος κι έτσι περιορίστηκε σε ημιυπόγειο και ισόγειο. Δεν μπορούσαν όμως να εμποδίσουν τον Μάξιμο να φέρει από τας Ευρώπας πολυτελή διακοσμητικά στοιχεία, όπως τη μετόπη του τζακιού από κατεδαφισμένο καθεδρικό ναό της Ιταλίας.

Μεταξύ των ενοίκων του μεγάρου συγκαταλέγεται ο ύπατος αρμοστής των ΗΠΑ στην Ελλάδα Τζον Πιουριφόι. Επί χούντας έγινε η προσθήκη του πρώτου ορόφου, που χρησίμευσε ως κρεβατοκάμαρα του αλήστου μνήμης ζεύγους των αντιβασιλέων. Τότε έγιναν σημαντικές αλλοιώσεις στον εσωτερικό διάκοσμο, που παραμένει μολαταύτα εντυπωσιακός. Λέγεται ότι η ανεκδιήγητη Παγώνα Ζωιτάκη ξίνισε τα μούτρα κατά τη μετακόμιση. «Τι τα θέλαμε τα μέγαρα; Δεν επιτρέπεται ούτε κοτέτσι να φτιάξεις» είπε.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου το μετέτρεψε το 1982 σε πρωθυπουργική κατοικία και χώρο γραφείων και έκτοτε στεγάζει τον εκάστοτε κυβερνήτη της χώρας. Το Μαξίμου δεν ευτύχησε να αποκτήσει κοτέτσι. Αξιώθηκε όμως να φιλοξενήσει «παιδική χαρά», όπως χαρακτήρισε ο Τύπος τη χορεία προσωπικών συμβούλων που εγκατέστησε στο υπόγειο το 1990 η υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Ντόρα.

Στη δίκη των δωσιλόγων ο Δημήτριος Μάξιμος ήταν μάρτυρας υπεράσπισης των Τσολάκογλου, Λογοθετόπουλου, Ράλλη υποστηρίζοντας ότι «εκυβέρνησαν τον τόπο από λόγους πατριωτικούς». Το φάντασμά του, πά’ να πει, δεν κυνηγά τα μεσάνυχτα τον σημερινό ένοικο, ο οποίος ωστόσο θα έχει ανήσυχο ύπνο, καθώς επιδεινώνεται ο καιρός με βροχές και καταιγίδες που από τα δυτικά θα επεκταθούν σταδιακά σε όλη τη χώρα.

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ
16/10/2013


 Ο ΠΑΤΡΙΝΟΣ που έδωσε το σπίτι του στην κυβέρνηση