Τρίτη, 22 Νοεμβρίου 2016

Κυπριακό ώρα μηδέν

Τι ακολουθεί έπειτα από μια ενδεχόμενη συμφωνία στο εδαφικό, τι θέλει η Άγκυρα, σε τι επιμένει η Αθήνα και τι συζήτησαν Κοτζιάς και Νούλαντ στο Προεδρικό Μέγαρο

Το βράδυ της προηγούμενης Τρίτης, στο επίσημο δείπνο που παρέθεσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος προς τιμήν του Προέδρου των ΗΠΑ Μπάρακ Ομπάμα, ο υπουργός
Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς είχε θέση δίπλα στην Αμερικανίδα υφυπουργό Εξωτερικών για θέματα Ευρώπης και Ευρασίας Βικτόρια Νούλαντ. Οι δύο πλευρές είχαν την ευκαιρία να ανταλλάξουν απόψεις για το Κυπριακό, στη χαλαρότητα που επιτρέπει το κλίμα ενός δείπνου, εκμεταλλευόμενοι την απουσία συμβούλων. Οι συνδαιτυμόνες γύρω τους βεβαιώνουν ότι τις δύο ώρες του δείπνου δεν πρέπει κανείς από τους δύο να τις ένιωσε ως χαμένο χρόνο. Από την Αμερικανίδα υφυπουργό φαινόταν ότι δεν υπήρχε διάθεση πίεσης, ενώ ο Έλληνας υπουργός εκμεταλλευόταν μάλλον την τελευταία ευκαιρία να συνομιλήσει μαζί της, ούσα εκείνη στον κομβικό αυτό θώκο της αμερικανικής διπλωματίας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η συζήτησή τους επικεντρώθηκε στις εν εξελίξει διαβουλεύσεις μεταξύ του Νίκου Αναστασιάδη και του Μουσταφά Ακιντζί. Η Β. Νούλαντ, αν και απερχόμενη, φέρεται να εξέφρασε συγκεκριμένες απόψεις επί του θέματος, που έφερναν, κατά τη γνώμη της, μια ισορροπία στον συσχετισμό δυνάμεων πάνω στο νησί. Οι απόψεις της βασίζονταν στην ιδέα δύο βάσεων, μία ελληνική και μία τουρκική, κάτι που ίσως να ικανοποιούσε τον Κυπριακό λαό σε ένα δημοψήφισμα. Από την πλευρά του, σύμφωνα με την ίδια γραμμή πληροφόρησης, ο Νίκος Κοτζιάς απέρριψε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Επέμεινε στην εθνική γραμμή για απόσυρση των τουρκικών στρατευμάτων και κατάργηση του καθεστώτος των εγγυήσεων. Φέρεται μάλιστα να επεκτάθηκε και να εξήγησε ότι μια τουρκική βάση δεν είναι απλή υπόθεση, καθώς έτσι προκύπτουν κυριαρχικά δικαιώματα, όχι μόνο επί εδάφους, αλλά, επίσης, στον ουρανό και στη θάλασσα.

Για τον Νίκο Κοτζιά το ζητούμενο είναι ένα ξεκάθαρο χρονοδιάγραμμα αποχώρησης των τουρκικών στρατευμάτων, που θα ξεκινά αμέσως μετά την έναρξη της εφαρμογής της συμφωνίας και θα έχει σύντομο ορίζοντα.

Την ίδια ώρα, όλες οι πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι η συζητήσεις μεταξύ του Προέδρου της Κύπρου και του κατοχικού πρωθυπουργού είναι κάτι περισσότερο από προχωρημένες. Σήμερα ξεκινούν εκ νέου διαπραγματεύσεις στο Μον Πελεράν της Ελβετίας επί του εδαφικού, αυτή τη φορά έχοντας μπροστά τους συγκεκριμένους χάρτες. Αν οι δύο πλευρές δώσουν τα χέρια γι’ αυτό το ζήτημα μέσα στην εβδομάδα, οπότε αναμένεται να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις, τότε ανοίγει σαφώς ο δρόμος για τον προσδιορισμό συγκεκριμένης ημερομηνίας για τη διεξαγωγή διεθνούς διάσκεψης. Δεδομένου ότι το προηγούμενο διάστημα πληροφορίες ήθελαν μια συμφωνία για το εδαφικό να συνδυάζεται με συγκεκριμένη ημερομηνία για την διεθνή διάσκεψη, δεν αποκλείεται φεύγοντας οι Αναστασιάδης και Ακιντζί από το Μον Πελεράν να ανακοινώσουν κάτι σχετικό ακόμα και για μέσα στο 2016.

Για τις εξελίξεις στο Κυπριακό μίλησε αργά το βράδυ της Παρασκευής ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας με τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν και συμφώνησαν να επικοινωνήσουν ξανά μέσα στην επόμενη εβδομάδα. Επιπλέον, συζήτησαν και για το προσφυγικό, με τον Αλ. Τσίπρα να εκφράζει τη στήριξή του στη συμφωνία Ε.Ε. - Τουρκίας και στις υποχρεώσεις χρηματοδότησης της γείτονος που απορρέουν από αυτή.

Ωστόσο, όλα δείχνουν πως η δομή και η σύνθεση μιας διεθνούς διάσκεψης για το Κυπριακό θα είναι επίσης αντικείμενα διαπραγμάτευσης, καθώς δεν έχει προσδιοριστεί αν αυτή θα είναι πολυμερής, όπως επιθυμεί η ελληνική πλευρά ή πενταμερής, όπως ζητά η τουρκική. Στην περίπτωση της πενταμερούς θα συμμετέχουν οι τρεις εγγυήτριες δυνάμεις (Ελλάδα, Τουρκία, Ηνωμένο Βασίλειο), καθώς και εκπρόσωποι του γ.γ. του ΟΗΕ και της Ε.Ε. Στην περίπτωση πολυμερούς -ένα σενάριο που προωθείται από πολλές πλευρές της διεθνούς κοινότητας- αναμένεται να λάβουν μέρος, πέραν των παραπάνω, εκπρόσωποι των μονίμων χωρών - μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, δηλαδή, εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου, η Ρωσία, οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Γαλλία. Επίσης, διπλωματικές πηγές δεν αποκλείουν να εκπροσωπηθεί παραπάνω από ένα όργανο της Ε.Ε., όπως το Συμβούλιο της Ευρώπης ή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή και, ακόμα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Τέλος, μια πρόταση που έχει πέσει στο τραπέζι αφορά την εκπροσώπηση της Παγκόσμιας Τράπεζας. Με άλλα λόγια, η εκδοχή της πολυμερούς δεν αφορά μόνο πέντε μέλη, αλλά δέκα ή και δώδεκα, κάτι που θα αποτυπώσει de facto την άποψη ότι το Κυπριακό δεν αποτελεί ένα διμερές πρόβλημα, αλλά διεθνές. Σύμφωνα με διπλωματικές εκτιμήσεις δε, οι ΗΠΑ επιθυμούν μια λύση τύπου Iran Deal, και παραπέμπουν στην αναφορά του Μπάρακ Ομπάμα στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος ότι στις δημοκρατίες μέσω της διπλωματικής οδού έχουν λυθεί ζητήματα όπως οι κυρώσεις στο Ιράν ή η προσέγγιση με την Κούβα.


Η ΑΥΓΗ
20/11/2016