Πέμπτη, 22 Σεπτεμβρίου 2016

Βιβλία για το Βυζάντιο

Το μεσαιωνικό τμήμα της εθνικής μας ιστορίας συμπίπτει με την ιστορία της βυζαντινής αυτοκρατορίας.
Τι εννοούμε, όμως, όταν λέμε «βυζαντινή αυτοκρατορία»; Ποιοι ήταν οι Βυζαντινοί: Δεν είναι εύκολο ν’ απαντήσουμε σ’ αυτά τα ερωτήματα. Πρώτα πρώτα κράτος που να είχε την επίσημη ονομασία «βυζάντιο» δεν υπήρξε ποτέ. Όσο κι αν ψάξουμε στις πηγές μας, ελληνικές και ξένες, δεν πρόκειται να βρούμε αυτό τον όρο. Και είναι φυσικό: οι όροι «Βυζαντινός» και «βυζαντινή ιστορία», με τη σημασία του κατοίκου και της ιστορίας του κράτους που είχε για πρωτεύουσα την Κωνσταντινούπολή, το παλιό Βυζάντιο, είναι ανύπαρκτοι.


ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΚΡΑΤΟΣ
Συγγραφέας: Ιωάννης Καραγιαννόπουλος
Εκδότης: Βάνιας
Αριθμός Σελίδων: 608
Έτος Έκδοσης: Ιανουάριος 2001

[...]Προσπάθησα και στην έκδοση αυτή να εκσυγχρονίσω το βιβλίο με τη χρησιμοποίηση της νεότερης βιβλιογραφίας και τη συζήτηση των νεότερων απόψεων, όπου βεβαίως τούτο ήταν επιβεβλημένο. Με τον τρόπο αυτό ελπίζω ότι παρουσιάζω βοήθημα, στο οποίο εκτίθενται ευσύνοπτα και εύληπτα όλες οι πλευρές της εσωτερικής και εξωτερικής ιστορικής εξέλιξης ενός κράτους, που στην υπερχιλιετή ιστορία του διέσωσε τη δυτική Ευρώπη κατά τους μακρούς αιώνες του Μεσαίωνα και, συνθέτοντας τα πολιτιστικά στοιχεία της αρχαιότητας και της χριστιανικής Ανατολής σ' αυτό που αποκάλεσαν «Βυζαντινή σύνθεση», άπλωσε την πολιτιστική του επίδραση και στο δυτικό αλλά και τον ανατολικοσλαβικό ευρωπαϊκό κόσμο, συντελώντας έτσι στη διαμόρφωση του νεότερου ευρωπαϊκού πολιτισμού[...] (Απόσπασμα από την εισαγωγή του βιβλίου.)

Ιωάννης Καραγιαννόπουλος, Βιογραφικό Wikipedia




Ιστορία του Βυζαντίου 
με αποσπάσματα από τις πηγές, α΄ τόμος
Εκδότης : ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ
Συγγραφέας : Σαββίδης Αλέξιος Γ. Κ.,Δεριζιώτης Λάζαρος A.
Ημερομηνία 1ης κυκλοφορίας: Οκτώβριος 2001
Ημερομηνία τελευταίας εκτύπωσης: Ιανουάριος 2011
Σελίδες:456

Το Βυζάντιο, η Κωνσταντινούπολη -«Νέα Ρώμη» της Ανατολής- έγινε από τις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ. η πρωτεύουσα της μεσαιωνικής ελληνικής αυτοκρατορίας, η οποία έμελλε να διαδραματίσει κυρίαρχο ρόλο στην ιστορική εξέλιξη των εθνών της νοτιοανατολικής λεκάνης της Μεσογείου για εντεκάμισι περίπου αιώνες (284/324 έως 1453/1461 μ.Χ.), μέχρις ότου στα μέσα του 15ου αι. μια άλλη μεγάλη δύναμη, οι Οθωμανοί Τούρκοι από την Ασία, την αντικατέστησε στον κυρίαρχο αυτό ρόλο. Στη διάρκεια της υπερχιλιόχρονης ζωής της η Βυζαντινή Αυτοκρατορία κατόρθωσε να επιζήσει μέσα από αμέτρητες εξωτερικές απειλές και επιθέσεις προερχόμενες από τη Δύση, την Ανατολή και το Βορρά, καθώς και μέσα από
πολλές εσωτερικές αναταραχές.
Παράλληλα δημιούργησε ένα σπουδαίο αυτοτελή πολιτισμό με αξιολογότατες επιδόσεις στα γράμματα και τις τέχνες και σε πολλές από τις επιστήμες. Βασικά χαρακτηριστικά του πολιτισμού αυτού υπήρξαν όχι μόνο η αρχαία ελληνική κληρονομιά και η χριστιανική θρησκεία (η ελληνορθόδοξη παράδοση), αλλά επίσης και βαθιές κοινωνικές, δομικές, διοικητικές, οικονομικές και πολιτιστικές (πνευματικές-καλλιτεχνικές) μεταβολές και μεταρρυθμίσεις, οι οποίες σχηματοποίησαν και μορφοποίησαν το βυζαντινό κράτος από υστερορωμαϊκό σε αμιγώς μεσαιωνικό ελληνικό.



Ιστορία του Βυζαντίου 
με αποσπάσματα από τις πηγές, γ΄ τόμος
Η Ύστερη Βυζαντική Αυτοκρατορία και ο Μεσαιωνικός Ελληνισμός 1025-1461 μ.Χ.
Αλέξιος Γ. Κ. Σαββίδης
Εκδόσεις Πατάκη, 2006
Σελίδες: 319


Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζεται με αφηγηματικό τρόπο η υστεροβυζαντινή ιστορική περίοδος (1025-1461 μ.Χ.) από την επαύριον του θανάτου του πολέμαρχου κατακτητή Βυζαντινού ηγεμόνα Βασιλείου Β΄ «Βουλγαροκτόνου» ως την πτώση του τελευταίου μετά την Αλωση του 1453 βυζαντινού προπυργίου, της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας, στους Οθωμανούς Τούρκους. Την αφήγηση ακολουθούν αναλυτικοί πίνακες κοσμικών και εκκλησιαστικών ηγεμόνων του Βυζαντίου και των γειτονικών του εθνών/κρατών, καθώς και αναλυτική βιβλιογραφία αυτοτελών ελληνόγλωσσων και ξενόγλωσσων βοηθημάτων, ενημερωμένη ως το έτος 2002. Το έργο έχει κυρίως διδακτικό χαρακτήρα ως πανεπιστημιακό εγχειρίδιο, απευθύνεται όμως παράλληλα και στο φιλίστορα αναγνώστη που θα επιθυμούσε να παρακολουθήσει την υστεροβυζαντινή ιστορία μέσα στo πλαίσιo ενός ευσύνοπτου επίτομου βοηθήματος με βάση τα πορίσματα της νεότερης έρευνας της ελληνόγλωσσης και ξενόγλωσσης βυζαντινολογίας. Την ιστορική αφήγηση διανθίζουν ιστορικοί χάρτες και ευρεία επιλογή εικονογράφησης.




Ο ΥΣΤΕΡΟΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ (11ος - 16ος ΑΙΩΝΕΣ)
ΒΥΖΑΝΤΙΟ, ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΔΥΣΗ, ΑΝΑΤΟΛΗ ΚΑΙ ΙΣΛΑΜ, ΒΑΛΚΑΝΙΑ ΚΑΙ ΣΛΑΒΟΙ
ΣΑΒΒΙΔΗΣ Γ.Κ. ΑΛΕΞΙΟΣ, ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ Γ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ
Εκδότης: ΗΡΟΔΟΤΟΣ
Χρονολογία Έκδοσης:Ιανουάριος 2007
Σελίδες:610

Οι μελέτες που συναποτελούν τον παρόντα τόμο εξετάζουν διαφορές πτυχές μιας θεματικής ενότητας που χρονολογικά απλώνεται από τις απαρχές της λεγόμενης υστερομεσαιωνικής εποχής (11ος αιώνας) ως την περίοδο μετάβασης από τον υστερομεσαιωνικό κόσμο στους νεότερους χρόνους (15ος- 16ος αιώνες). Πρόθεση των συγγραφέων είναι να επιτευχθεί μια όσο το δυνατόν πληρέστερη κάλυψη στη συνέχεια της αφήγησης για την εξεταζόμενη περίοδο, από μελέτη σε μελέτη. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 Ο Αλέξης Γ. Κ. Σαββίδης (Αθήνα, 1955), Master of Philosophy του Πανεπιστημίου King's College, διδάκτορας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, βυζαντινολόγος-ιστορικός, είναι καθηγητής βυζαντινής και μεσαιωνικής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Αιγαίου (Ρόδος). Το συγγραφικό του Έργο ΕΔΩ




ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ
 (ΠΡΩΤΟΣ ΤΟΜΟΣ)
ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΩΙΜΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ (324-565)
ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ Ε. ΙΩΑΝΝΗΣ
Εκδότης    ΒΑΝΙΑΣ
Χρονολογία Έκδοσης:Δεκέμβριος 1995
Αριθμός σελίδων:824



ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ
(ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΤΟΜΟΣ)
ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ (565-1081)
ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ Ε. ΙΩΑΝΝΗΣ
Εκδότης    ΒΑΝΙΑΣ
Χρονολογία Έκδοσης: Δεκέμβριος 1993
Αριθμός σελίδων: 656

[...] Τόσον η κατά των εξωτερικών εχθρών αντεπίθεσις, όσον και βαθειαί και ριζικαί μεταβολαί εις την όλην δομήν του κράτους επισυμβαίνουν ή τουλάχιστον ολοκληρούνται κατά το δεύτερον τμήμα της μέσης βυζαντινής περιόδου (717-867). Κατά τα εκατόν πεντήκοντα έτη της διαρκείας του, η αυτοκρατορία κατορθώνει να αποκρούση και ν' απωθήση τους Άραβας και τους Βούλγαρους και να θέση τας προυποθέσεις δια την θριαμβευτικήν εξόρμησιν των επομένων εποχών. (Από την εισαγωγή της έκδοσης)




ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ
(ΤΡΙΤΟΣ ΤΟΜΟΣ)
ΙΣΤΟΡΙΑ ΥΣΤΕΡΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ (1081-1453) - ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΛΑΜΨΕΙΣ (1081-1204)
ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ Ε. ΙΩΑΝΝΗΣ
Εκδότης    ΒΑΝΙΑΣ
Χρονολογία Έκδοσης Ιούλιος 1999
Αριθμός σελίδων    400

Και στον τόμο αυτόν, όπως και στο δεύτερο, εξετάζεται η πολιτική ιστορία με ιδιαίτερη έμφαση στα ζητήματα της κρατικής οργανώσεως, της κοινωνικής δομής και του οικονομικού βίου του Βυζαντίου, κατά το διάστημα 1081-1204. Ο συγγραφέας επιφυλάσσεται να δώσει σε ξεχωριστό τόμο ολόκληρη την εσωτερική ιστορία του Βυζαντίου (324-1453), μετά την αποπεράτωση της όλης «Ιστορίας του Βυζαντινού κράτους». Όπως και στους προηγούμενους δύο, έτσι και στον παρόντα τόμο, ο συγγραφέας παραπέμπει κυριώτατα στις πηγές, μνημονεύοντας από την υπόλοιπη βιβλιογραφία μόνον αντίθετες γνώμες ή τις γνώμες που αποδέχεται σε ζητήματα αμφισβητούμενα. (Από τον πρόλογο της έκδοσης)


Η πολιτική θεωρία των Βυζαντινών
Καραγιαννόπουλος Ιωάννης Ε.
Εκδότης:Βάνιας
Έτος:1992
Σελίδες:95

Για να κατανοήσουμε καλά το Βυζάντιο δεν φτάνει να γνωρίζουμε τα εδαφικά του όρια, τη χρονική διάρκεια της ιστορίας του και την εθνολογική του σύσταση. Πρέπει, πρώτα πρώτα, να καταλάβουμε ποιες δυνάμεις το ωθούσαν στη μακρόχρονη ζωή του, ποιες μεταβολές προσδιόριζαν την κοινωνική του εξέλιξη και ποιος ήταν ο ρόλος του νέου ιστορικού καταλύτη της μεσαιωνικής εποχής, της Εκκλησίας και του Χριστιανισμού. Μόνο όταν εξετάσουμε τις δυναμικές αυτές κατηγορίες θα μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε τις αντιλήψεις μας για το Βυζάντιο και ν' αποκτήσουμε σωστή ιστορική θεώρηση της μακρόχρονης ελληνικής αυτοκρατορίας.



Ιστορία του βυζαντινού κράτους
 α΄ τόμος, εμπλουτισμένη έκδοση
Συγγραφέας : Ostrogorsky Georg
Μεταφραστής : Παναγόπουλος Ιωάννης Θ.
Επιμελητής : Χρυσός Ευάγγελος Κ.
Εκδότης : ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ
Ημερομηνία 1ης κυκλοφορίας: Νοέμβριος 2012
Ημερομηνία τελευταίας εκτύπωσης: Νοέμβριος 2012
Σελίδες: 288


Ιστορία του βυζαντινού κράτους
β' τόμος, εμπλουτισμένη έκδοση
Συγγραφέας : Ostrogorsky Georg
Μεταφραστής : Παναγόπουλος Ιωάννης Θ.
Επιμελητής : Χρυσός Ευάγγελος Κ.
Εκδότης : ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ
Ημερομηνία 1ης κυκλοφορίας: Ιανουάριος 2014
Σελίδες: 432



Ιστορία του βυζαντινού κράτους 
γ' τόμος, εμπλουτισμένη έκδοση
Συγγραφέας : Ostrogorsky Georg
Μεταφραστής : Παναγόπουλος Ιωάννης Θ.
Επιμελητής : Χρυσός Ευάγγελος Κ.
Εκδότης : ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ
Ημερομηνία 1ης κυκλοφορίας: Νοέμβριος 2014
Σελίδες: 352

Η «Ιστορία του βυζαντινού κράτους» του αείμνηστου Georg Ostrogorsky θεωρείται πια έργο κλασικό. Οι πολλαπλές εκδόσεις του πρωτότυπου γερμανικού κειμένου και η μετάφρασή του σε πολλές γλώσσες μαρτυρούν τη γενική αναγνώρισή του. Μπορεί κανείς να ισχυρισθεί χωρίς υπερβολή ότι το βιβλίο αυτό συντρόφευσε ως βασικό βοήθημα στις σπουδές και στις μελέτες τους όλους τους βυζαντινολόγους μετά τον πόλεμο και έτσι επηρέασε όσο κανένα άλλο τη διεθνή έρευνα για την ιστορία τού Βυζαντίου κατά τελευταία σαράντα χρόνια. Κυκλοφορεί σε νέα έκδοση με ενημερωμένες βιβλιογραφικές παραπομπές και σχόλια από τον επιμελητή Ευάγγελο Χρυσό.

Ο συγγραφέας παρουσιάζει με σαφήνεια και συστηματικότητα τη χιλιόχρονη πορεία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, από την άνοδό της έως και την τραγική πτώση της. Αν και η έμφαση δίνεται στην πολιτική ιστορία, υπάρχουν εκτενείς αναφορές σε κοινωνικούς, οικονομικούς, εκκλησιαστικούς και αισθητικούς παράγοντες της ιστορικής εξέλιξης. Ο Ostrogorsky επίσης προβάλλει τους δεσμούς του Βυζαντίου με την κλασική αρχαιότητα, καθώς και τη σχέση της βυζαντινής ιστορίας με τους γειτονικούς πολιτισμούς της Ευρώπης και της Ασίας.

 Ο Georg Ostrogorsky είναι ένας από τους γνωστότερους βυζαντινολόγους του 20ού αιώνα. Ρώσος στην καταγωγή, γεννήθηκε στην Αγία Πετρούπολη το 1902. Μετά τα πρώτα βήματα στον χώρο των κλασικών σπουδών στην Πετρούπολη μετέβη για μετεκπαίδευση στη Χαϊδελβέργη το 1921, όπου και έλαβε διδακτορικό δίπλωμα το 1925. Το διάστημα 1928-1933 δίδαξε ως υφηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μπρεσλάου και στη συνέχεια, από το 1933 έως το 1973, δίδαξε ως τακτικός καθηγητής της έδρας των Βυζαντινών Σπουδών στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου. Εκεί δημοσίευσε το γνωστότερο από τα έργα του, την "Ιστορία τον Βυζαντινού Κράτους" (πρώτη έκδοση 1940). Το 1948 ανέλαβε τη διεύθυνση τού Βυζαντινολογικού Ινστιτούτου της Σερβικής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών. Δημοσίευσε πάνω από 200 μελέτες σε διάφορα περιοδικά βυζαντινολογίας. Για την προσφορά του τιμήθηκε από πολλές Ακαδημίες και πανεπιστήμια της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων και ή Ακαδημία Αθηνών. Πέθανε στο Βελιγράδι το 1976.




ΒΥΖΑΝΙΟ. Η αυτοκρατορία της Νέας Ρώμης
CYRIL MANGO
Μετάφραση Δημήτρη Τσουγκαράκη
Έτος εκδ.:Αθήνα 1988
6η ανατύπωση: 2013
Σελίδες: 407
Εκδόσεις: ΜΙΕΤ (Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης)

Περιεχόμενα pdf

Στη θέση της αρχαίας πόλης του Βυζαντίου ιδρύθηκε το 324 μ.Χ. η Νέα Ρώμη, η Κωνσταντινούπολη, η οποία αποτέλεσε στο εξής το κέντρο ενός πανίσχυρου, αχανούς και ετερογενούς κράτους, που κάποια στιγμή εκτεινόταν από το Γιβραλτάρ ώς τον Ευφράτη. Το κράτος αυτό, η «Βυζαντινή Αυτοκρατορία», διαμόρφωσε τον λαμπρό πολιτισμό που αποκαλούμε βυζαντινό.

Μολονότι είναι ουσιαστικά αδύνατο να δώσει κανείς σε έναν τόμο τον απολογισμό του πολιτισμού αυτού, που καταύγασε την οικουμένη πάνω από χίλια χρόνια, ο συγγραφέας πετυχαίνει το σκοπό του με μια πρωτότυπη μέθοδο: αδέσμευτος ιδεολογικά από οποιαδήποτε συγκεκριμένη φιλοσοφία της Ιστορίας, χωρίς να υπερτονίζει ορισμένους παράγοντες εις βάρος άλλων, εξετάζει τις βασικές πλευρές της βυζαντινής «πραγματικότητας» υπό το πρίσμα ενός Βυζαντινού, και μάλιστα μέσου ανθρώπου, όχι διανοουμένου. Η θεματική προοπτική του καλύπτει θεμελιώδεις τομείς: λαούς και γλώσσες, κοινωνία και οικονομία, την εξαφάνιση και την αναβίωση των πόλεων, τους αιρετικούς, το μοναχισμό, την εκπαίδευση, τις πεποιθήσεις της εποχής για τον ορατό και τον αόρατο κόσμο, για το καλό και το κακό, για την ανθρωπότητα, το παρελθόν και το μέλλον της, για την ιδανική ζωή καί, τέλος, τη  βυζαντινή κληρονομιά (λογοτεχνία, τέχνη, αρχιτεκτονική).

Ο Σύριλ Μάνγκο είναι καθηγητής της Βυζαντινής και Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας στην έδρα Μπάιγουωτερ και Σόθμπυ του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και Εταίρος στο Κολέγιο Έξετερ. Έχει γράψει σημαντικά βιβλία για θέματα βυζαντινής φιλολογίας, ιστορίας, τέχνης και αρχιτεκτονικής, καθώς και πολυάριθμα άρθρα.


Άλλοι τίτλοι από ΜΙΕΤ

 - Η γέννηση μιας πρωτεύουσας. Η Κωνσταντινούπολη και οι θεσμοί της από το 330 ώς το 451, GILBERT DAGRON

- Οικονομική ανάπτυξη στο Βυζάντιο, 900-1200, ALAN HARVEY
- Αλλαγές στον βυζαντινό πολιτισμό κατά τον 11ο και τον 12ο αιώνα, A. P. KAZHDAN/ ANN WHARTON EPSTEIN
- Η παρακμή του μεσαιωνικού Ελληνισμού στη Μικρά Ασία και η διαδικασία του εξισλαμισμού (11ος-15ος αιώνας), ΣΠΥΡΟΣ ΒΡΥΩΝΗΣ