Κυριακή, 19 Ιουνίου 2016

Θα αντισταθεί η Ορθοδοξία στην ανθρώπινη μετάλλαξη;

Η Πανορθόδοξη Σύνοδος που αρχίζει στο Κολυμπάρι της Κρήτης την Πέμπτη είναι μείζον πολιτισμικό γεγονός, που ξεπερνά τα όρια της Ορθοδοξίας σε μια κρίσιμη στιγμή για την Ανθρωπότητα κατά την οποία διακυβεύονται τεράστια ζητήματα της ανθρώπινης ύπαρξης και της επιβίωσης οικολογικά του πλανήτη. Μέσα στις δύσκολες γεωπολιτικές ισορροπίες και τις πολιτικές συγκρούσεις,
τις αντιθέσεις που υπάρχουν μεταξύ των Ορθόδοξων Εκκλησιών, το εγχείρημα του Φαναρίου είναι εξαιρετικά πολυσήμαντο.
Δεν είναι μόνο το μήνυμα ενότητας των Ορθόδοξων Εκκλησιών που θέλει να στείλει στον κόσμο το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, είναι η πρόκληση των δυνάμεων της παγκοσμιοποίησης, οι οποίες με όχημα την Τεχνοεπιστήμη και την Αγορά, καταστρέφουν την αξία του ανθρωπίνου προσώπου, κατεδαφίζουν την Οντολογία και στη θέση της τοποθετούν την καταναλωτική κενότητα φθείροντας με τη βιομηχανία του θεάματος κάθε έννοια του θείου αλλά ταυτόχρονα και τη βάση αξιών της Πολιτικής και της Δημοκρατίας.
Αυτά είναι τα μείζονα θέματα με τα οποία πρέπει να αναμετρηθεί κάθε είδους θρησκεία, πρωτίστως όμως η Ορθοδοξία, λόγω του πολύτιμου αρχαιοελληνικού φορτίου που μεταφέρει. Άλλωστε η Τέχνη, την οποία απαξιώνουν οι ίδιες δυνάμεις, η Φιλοσοφία ως Κριτική Σκέψη την οποία προσπαθούν να τη συρρικνώσουν ως θεραπαινίδα της Επιστήμης και της Εξουσίας είναι και αυτές μέρος του ίδιου προβλήματος.
Για πρώτη φορά στην ιστορία της Ανθρωπότητας έχει τεθεί θέμα δημιουργίας τεχνητού όντος με επιλογή γονιδίων και ειδικών χαρακτηριστικών κατά παραγγελία, το οποίο μπορεί να έχει χαρακτηριστικά Υπερανθρώπου, Τεχνανθρώπου ή να είναι μεικτό ον μεταξύ μηχανής, ιδιοτήτων ζώου, ψαριού και εν μέρει άνθρωπος.

Ποιος θα αποφασίσει γι' αυτό; Τα άτομα που επιθυμούν να κάνουν την παραγγελία, απαντούν οι νεοφιλελεύθεροι- Μεταμοντέρνοι, δηλαδή η Αγορά. Η επιλογή αυτή θα οδηγήσει σε έναν ολοκληρωτισμό δίχως επιστροφή. Ήδη η κυριαρχία της ζοφερής εικόνας πάνω στο Λόγο με την καλλιέργεια τέτοιων προτύπων με την μορφή ηλεκτρονικών παιχνιδιών στα παιδιά εδώ και χρόνια προετοιμάζουν το έδαφος αποδοχής για μια πλήρη ανθρωπολογική μετάλλαξη με την διάλυση της μορφής και του ανθρωπίνου προσώπου, καταστάσεις που προβάλλονται από Μεταμοντέρνους διανοητές.

Οι αξίες της ελευθερίας, της δικαιοσύνης, της ισότητας, της αδερφοσύνης εδράζονται πάνω στην αξιοπρέπεια του ανθρωπίνου προσώπου που υπήρξαν τα θεμέλια του Δυτικού πολιτισμού με αφετηρία την αρχαία Ελλάδα. Ο Δυτικός Ανθρωπισμός με όχημα την Πρόοδο, έγινε μεγιστοποιημένη καπιταλιστική κερδοφορία, καταστρέφει τη Φύση, τις κοινωνίες και τις σχέσεις ανθρώπων. Η προσφυγιά , η πείνα και οι πόλεμοι είναι μέρος της ευρύτερης δυστυχίας. Η διάλυση της μορφής και του ανθρωπίνου προσώπου, η υποκατάστασή τους από δύσμορφα παραμορφωμένα όντα καταλύει κάθε έννοια αντίστασης αξιών στις δυνάμεις του παγκόσμιου σκοταδισμού. Το τι θα συμβεί με τις θρησκείες και τους πολιτισμούς της Ανατολής που έχουν ανεικονική τέχνη ή απεικόνιση του θείου με φυτικές ή ζωώδεις παραστάσεις άρα και ελάχιστο ή μηδενικό απόθεμα Δημοκρατίας είναι μέγα Ερώτημα.

Η Ορθοδοξία, η οποία συμπυκνώνει Πλατωνικές, Αριστοτελικές και Νεοπλατωνικές θέσεις θα αναλάβει πρωτοβουλίες προς μία κατεύθυνση επαναφοράς των αξιών του ανθρωπίνου προσώπου ενεργοποιώντας το αξιακό της υπόβαθρο; Έτσι κι αλλιώς η επέλαση της Τεχνοεπιστήμης και η αντικατάσταση τόσο της Μεταφυσικής όσο και της Πολιτικής από τη Βιομηχανία του θεάματος έχει θέσει ζήτημα ευρύτερων πολιτισμικών ανασυνθέσεων. Προς τα πού θα γίνουν όμως; Προς την υποταγή ή προς την ελευθερία;

Στις κρίσιμες στιγμές της ιστορίας της η Ορθοδοξία ανανεώθηκε πνευματικά μέσω της Φιλοσοφίας και μάλιστα την περίοδο της Τουρκοκρατίας και της Ενετοκρατίας που επικρατούσε ζόφος. Ενδεικτικά αναφέρουμε τη δημιουργία Σχολής Αντιγράφων έργων, του Αριστοτέλη, του Δημόκριτου, κ.λ.π. το 1390 περίπου από το φιλόσοφο Φιλάγρη στην μονή των Αστερουσίων στην Κρήτη, η οποία λειτούργησε επί τρεις αιώνες και αντίγραφά της βρίσκονται σήμερα σε όλες τις μεγάλες βιβλιοθήκες της Ευρώπης.

Ο Ηρακλειώτης φιλόσοφος Μάξιμος Μαργούνιος (1549- 1602), επίσκοπος Κυθήρων, συνέδεσε τη φιλοσοφία με τη θεολογία και έθεσε εκτός των άλλων στο επίκεντρο την ανθρώπινη ευτυχία. Ο Μαργούνιος ήταν διάσημος στην Ευρώπη, έγραψε και στη δημοτική θέτοντας εγκαίρως και πολιτικά ζητήματα! Μαθητής του υπήρξε και ο Κρητικός Πατριάρχης Κύριλλος Λούκαρης που έκανε τομή.

Ο Μονεμβασίτης φιλόσοφος Γαβριήλ Σεβήρος (1541-1616), μητροπολίτης Φιλαδελφείας, Αριστοτελικός φιλόσοφος, φίλος του Μαργούνιου, προσεγγίζει την τελειότητα μέσω της φιλοσοφίας την οποία εκλαικεύει για το λαό, θέτει ζήτημα απελευθέρωσης από την Τουρκική υποδούλωση. Το 1620 ο Κύριλλος Λούκαρης γίνεται Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, και το 1624 διορίζει διευθυντή της Πατριαρχικής Σχολής τον σημαντικό Αθηναίο φιλόσοφο Θεόφιλο Κορυδαλέα ( 1570- 1646), ο οποίος πραγματοποιεί ένα πολυσήμαντο έργο σε πολλά επίπεδα, εκπαιδευτικό, φιλοσοφικό, ανατρέπει τη μεσαιωνική διδασκαλία, όπως και οι προαναφερθέντες κ.λ.π. Δύο μαθητές του οι αδελφοί Λειχούδη πηγαίνουν στη Ρωσία και διαδίδουν τη φιλοσοφική σκέψη στη Μόσχα και στο Νόβγκοροντ.

Ο Ηρακλειώτης φιλόσοφος και ιερωμένος Γεράσιμος Βλάχος (1607 -1685) με κοινωνική παρέμβαση πολυσχιδή, πραγματοποίησε νέες συνθέσεις και τομές. Σήμερα που απειλείται η βάση της ανθρώπινης ζωής, η Ορθοδοξία θα τολμήσει και πως; Οι άνθρωποι περιμένουν εναγωνίως και έτοιμες λύσεις δεν υπάρχουν, η συμβολή της Φιλοσοφίας όμως είναι εξαιρετικά απαραίτητη στο να θέσει τα μεγάλα ερωτήματα και να ανιχνευθούν απαντήσεις.


Συντάκτης: Παναγιώτης Γεωργουδής
Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ
15/6/2016